ZabytkiKontakt
Zespół Szkół Publicznych
w Cieszanowie
os. Nowe Sioło 15,
37-611 Cieszanów
tel./fax 16 6311039
zsp_cieszanow@wp.pl
|
ZABYTKI Miasto zachowało dawny układ architektoniczny z centralnie położonym rynkiem, na którym stoi pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego i Krzyż Katyński. Przy rynku zbudowano w 1800 r. Kościół Parafialny - trzynawowy - pod wezwaniem Św. Wojciecha, który ufundowany został przez Jana Zamoyskiego. Budynek tej świątyni odnowiono w 1968 r. Na skwerze naprzeciwko kościoła umieszczony jest kamień upamiętniający postać doc. Łucji Charewiczowej, który ufundowano z okazji obchodów stulecia Polskiego Towarzystwa Historycznego. Na skrzyżowaniu ulic Sienkiewicza i Sobieskiego usytuowany jest zabytkowy pomnik z 1983 r. postawiony ku czci króla Jana III Sobieskiego, którego wojska w dniu 6 X 1672 r. w bitwie pod Cieszanowem zwyciężyły Tatarów. Innym obiektem zabytkowym Cieszanowa jest cerkiew greko-katolicka pod wezwaniem Św. Jerzego, zlokalizowana przy ul. Ks. Skorupki, wybudowana ok. 1910 r. Jest to budynek w stylu bazylikowym. Po 1947 r. cerkiew ograbiono i zaadoptowano na magazyn. Dziś stoi pusta. Pozostałością po Żydach mieszkających w Cieszanowie jest synagoga usytuowana na oś. generała Kustronia. Wymurowana w 1889 r. i adoptowana na magazyn w 1944 r. Obecnie nie jest użytkowana. Przy drodze na oś. Armii Krajowej możemy zobaczyć pozostałości po zniszczonym przez Niemców żydowskim cmentarzu, który zajmuje powierzchnię 0,75 ha. Na cieszanowskim cmentarzu parafialnym znajduje się zbiorowa mogiła powstańców listopadowych oraz tych, którzy polegli w bitwie pod Kobylanką w czasie powstania styczniowego. Są też groby żołnierzy i cywilów poległych w walkach z Ukraińcami. Zabytkowe obiekty na terenie gminy: Dachnów Drewniana cerkiew pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, która wybudowana została w 1864 r., a odrestaurowana w 1903, 1927 i po 1947 r. Cerkiew ta ma trójdzielną budowę, a nakrywa ją kopuła. Obok cerkwi stoi dzwonnica z przedsionkiem, najprawdopodobniej z XVIII wieku. W jej wnętrzu umieszczono usunięty z cerkwi ołtarz. Przed cerkwią znajduje się drewniany krzyż z 1938 r. Nowe Sioło W Nowym Siole podziwiać możemy XVII - wieczny murowany dwór, który w przeszłości pełnił funkcje obronne. Zbudowano go na rzucie wydłużonego prostokąta. Od frontu widać było portyk i wsparty na czterech filarach taras. W XIX w. budynek przebudowano, a w czasie II wojny światowej uległ częściowemu zniszczeniu. Ruiny dworku ortacza duży park z przełomu XVIII i XIX wieku. Przed fasadą frontową rozciąga się duży trawnik, tzw. parter ogrodowy. Park porasta starodrzew, wokół którego zachowały się resztki bastionowej fortyfikacji z XVII wieku, na którą składają się fosy i wały obronne. Na terenie wsi Nowe Sioło znajduje się też murowana cerkiew, którą wybudowano w 1907 r. Z jej dawnego wyposażenia do czsów obecnych zachował się stary ikonostas. Chotylub Śladem po mieszkających w Chotylubiu Ukraińcach jest drewniana cerkiew greko-katolicka pod wezwaniem Opieki Najświętszej Marii Panny, wybudowana w 1888 r. Ma typową trójdzielną i trójkondygnacyjną budowę. Na terenie tej wsi znajduje się też stary, nieczynny cmentarz greko-katolicki. Zachowały się też dwie kapliczki z końca XIX w, 10 drewnianych chałup z początku XX w. i pozostałości po parku z XIX w. Gorajec Na terenie wsi Gorajec znajduje się jedna z najstarszych w Europie drewniana cerkiew pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Otoczona jest ona wieńcem starych lip. Najstarsza część cerkwi datuje się na rok 1586 (inne źródła podają, że pochodzi z 1794 r.). W 1816 r. zbudowano w niej nowe prezbiterium. W roku 1845 - położono nową podmurówkę, a kopułę pokryto kawałkami blachy. W latach 1867068 ściany wypełniono polichromią figuralno-ornamentową, a w 1903 r. przebudowano ją i dodano kaplice. Zachował się tradycyjny trójdzielny układ i nakrywają ją trzy kopuły. Obok cerkwi stoi drewniana dzwonnica z 1863 r. Na starym cmentarzu poukraińskim zachowały się groby rodzin Brunickich i Dworzaków. Niedaleko wsi, w lesie oglądać można zabytkową kapliczkę ufundowaną prawdopodobnie przez Brunickich. Przez jej środek przepływa strumyk, a stała kiedyś w niej podobno figurka Matki Bożej ubrana w bursztynowe korale. Kowalówka W Kowalówce podziwiać można zabytki będące dowodem na jej bogatą przeszłość. Nad wsią guruje kopuła starej, drewnianej cerkwi greko-katolickiej pod wezwaniem Najświętszej marii Panny postawionej jeszcze w 1767 r. ma trójdzielną budowę i nakrywa ją jedna kopuła. Można obejrzeć tu także ruiny kaplicy grobowej z 1871 r. i murowane kapliczki z XIX wieku. Nowy i Stary Lubliniec W roku 1905 mieszkańcy Nowego Lublińca wybudowali nową, murowaną z czerwonej cegły, trzynawową z absydą ołtarzową cerkiew. Natomiast w Starym Lublińcu podobna cerkiew została wybudowana w 1926 roku. Obiekt zbudowano na planie krzyża z kopułą po środku. Obydwie świątynie były p.w. Przemienienia Pańskiego. Niemstów Wierni wyznania greko-katolickiego wybudowali w 1912 r. murowaną świątynię p.w. Narodzenia NMP, w kształcie krzyża równoramiennego, z kopułą na dachu, 8 oknami i 3 małymi wieżyczkami. |